2012 yılından sonra yayınlanan tüm yönetim sistem standartlarında olduğu gibi ISO 50001:2018 de yüksek seviyeli yapıda kaleme alınmıştır ve bununla ilgili gereklilikleri içermektedir. Bu revizyonla birlikte ISO 50001; ISO 9001, ISO 14001 ve yüksek seviyeli yapıya göre hazırlanmış diğer yönetim sistem standartları ile kolay entegre olabilecektir.
Kuruluşunuz hali hazırda ISO 50001:2011 ile uyumlu bir sisteme sahip ise ISO 50001:2018’deki enerji yönetimi ile ilgili değişikliklerin birçoğuna kolaylıkla adapte olabilecektir. Bununla berber yüksek seviyeli herhangi bir yönetim sistemine sahipseniz (Ör. ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 vb.) işiniz çok daha kolay olacaktır.
İsterseniz şimdi ISO 50001:2018’deki temel değişiklikleri maddeler halinde inceleyelim.
Yüksek Seviyeli Yapının Gerektirdiği Değişiklikler
- Kuruluş ve Bağlamının Anlaşılması (4.1)
Kuruluş kendi iç ve dış hususlarını belirleyerek enerji yönetim sisteminde beklenen sonuçları elde etmeye çalışacak ve enerji yönetim sistemini ve enerji performansını iyileştirmeye çalışacaktır. Kuruluş, kendi faaliyet gösterdiği ortamın kendisine olan pozitif ve negatif yanlarını belirleyerek bu hususların, tasarlayacağı yönetim sistemini nasıl etkileyeceğini ve yöneteceğini belirlemelidir. - İlgili Tarafların Beklenti ve Gereksinimlerinin Belirlenmesi (4.3)
Kuruluş etkileşim içinde olduğu ilgili tarafları belirlemeli, sonra bu ilgili tarafların enerji performansı ve enerji yönetim sistemi bağlamında beklenti ve gereksinimleri tanımlamalıdır. Belirlenen beklenti ve gereksinimlerin yönetim sistemi içinde nasıl yönetileceği tarif edilmelidir. - Liderlik ve üst yönetim taahhüdünün etkisi (5.1)
Enerji yönetim sisteminin etkili olarak yürütülmesinde yönetimin güçlü şekilde rol alma gerekliliği vurgusu artırılmıştır. - Risk ve Fırsatların Belirlenmesi (6.1)
Yönetim sisteminin beklenen sonuçları ortaya çıkarmasını temin etmek için, enerji yönetim sisteminin performansını etkileyen risk ve fırsatların tanımlanması yeni standartta şart olarak ortaya konmuştur. Risk ve fırsatların belirlenmesi organizasyon içinde üst kademelerde belirlenmesi gereken bir faaliyettir. Risk ve fırsatların belirlenmesi istenmeyen durumların ortaya çıkmasının engellenmesi veya ortaya çıktığında gerekli tedbirlerin önceden alınmasını temin etmek için önemli bir araçtır. Risk ve fırsatların belirlenmesinde, kuruluş bağlamı ve ilgili tarafların da dikkate alınması gereklidir. - Yetkinlik (7.2)
Kuruluşun, kendi kontrolü altında çalışan ve enerji performansı ve enerji yönetim sistemine etkisi olan personel için gerekli yetkinliği tanımlaması gerektiği belirtmiştir. Yetkinliğin değerlendirilmesinden sonra gerekli yetkinliklerin kazandırılması için gerekli faaliyetlerin yürütülmesi istenmektedir. - İletişim (7.4)
Sadece iç iletişim değil dış iletişim de tanımlanmıştır. İletişimin nasıl yürütüleceğine dair çok açık bir tanımlama yapılmaktadır. İletilecek olan bilginin enerji yönetim sistemi içinde üretilmiş olduğundan emin olunması istenmektedir. - Operasyonel Kontroller (8.1)
Değişikliğin kontrol edilmesi, beklenmeyen değişikliklerin sonuçlarının gözden geçirilmesi istenmektedir. Kuruluş Önemli Enerji Kullanıcılarından (ÖEK) herhangi birini içeren bir prosesi dış kaynaklıproses haline getirdiyse bu proseslerin kontrol altında tutulması istenmektedir. Proseslerin planlandığı şekilde yürütüldüğünü güvence altına almak için gerekli kayıtların tutulması sağlanmalıdır. - İzleme, Ölçme, Analiz ve Enerji Yönetim Sistemi ve Enerji Performansının Değerlendirilmesi (9.1)
İzleme, ölçme, analiz ve değerlendirme için metod belirlenmesi istenmektedir. Bununla birlikte enerji performansındaki sapmaların araştırılmasından ve izleme ve ölçme sonuçlarının ardından kayıtların tutulması gerekmektedir. - Yönetim Gözden Geçirme (9.3)
Enerji yönetim gözden geçirmede bazı yeni girdiler ve çıktılar eklenmiştir.
