Kuruluşunuzda hangi yönetim sistemi ve hangi seviyede kalite kontrol uygulamaları olursa olsun, ister nihai tüketiciye, ister ana sanaîye üretim yapın, her zaman müşteriye hatalı ürün sevkiyatı yapabilirsiniz. Aşağıdaki örnekler benzerleriyle rahatlıkla çoğaltılabilir.
Hatalı ürünler müşteri üzerinde, sıcak suyu bardağınıza döktüğünüzde bardağınızın çatlaması kadar nispeten basit ve önemsiz bir sonuca yol açabileceği gibi; telefonunuzu şarj etmek için prize taktığınızda hatalı bir bağlantının yangına yol açması gibi büyük ve daha ağır sonuçlara da yol açabilir. Üretim süreçlerindeki hatalar veya ülkelerin yasalarındaki farklı düzenlemeler, müşterinin risk altında olması sebebiyle, ürünlerin pazardan kaldırılması veya geri çekilmesini gerektirebilir. Ürünler üretildikçe ve farklı ülkelerde raflarda yer buldukça, üreticilerin, ürünlerini ülkelerin farklı prosedürlerine uyumlu hale getirmeleri ve tüketicileri korumak için geri çağırma bilgilerini paylaşmaları gerekmektedir.
Bu ihtiyacı karşılamak için Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) yeni bir standart yayınlamış (ISO 10393) ve tüketicileri korumak için, kuruluşların ürünlerini geri çağırmaları gerektiren durumlarda uygulamaları gereken prosedürleri adım adım tarif etmiştir.
ISO 10393:2013, Tüketici ürünlerin geri çağrılması – Tedarikçiler için kılavuz standartı şu temel ihtiyaçları karşılamaktadır;
- Tüm dünyada geri çağırma uygulamalarının birbiriyle uyumlu hale gelmesi,
- Ürün geri çağırma uygulamalarında tek bir dilin oluşması,
- Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tümünde ürün geri çağırmalarında tek bir davranış modelinin oluşması,
- Müşterilerin korunması.
ISO 10393 Standartı üreticilere, tüketici ürünlerini geri çağırmaları esnasında yürütecekleri pratik adımları vermekte ve diğer düzeltici faaliyetlerle ilgili tavsiyelerde bulunmaktadır. Bu tavsiyeler, para iadesi, düzeltme, değiştirme, toplumun bilgilendirilmesi vs. olarak adlandırılabilir. Standarttaki bilgi ve araçları kullanarak tedarikçiler gerekli olan dokümantasyonu oluşturabilirler ve aşağıdaki avantajları elde edebilirler;
- Etkili ve az maliyetli geri çağırma süreci oluşturabilirler,
- Şirket itibarının korunması ve yasal konularda riski en az seviyeye indirebilirler,
- Müşterilerin sağlık ve güvenliğine yönelik riskler azaltabilirler.
Standardın 4 Temel Özelliği
ISO 10393’in 4 temel özelliği, pratikliğini ve etkilerini ortaya koymaktır:
- Gıda ürünleri, ilaç ve araçlar hariç tüm tüketici ürünlerinde kullanılabilir. Bununla beraber, yasalar ve ürün standartları ile uyumlu tüm ürünlere uygulanabilmektedir.
- ISO 10377 Tüketici Ürün Güvenliği ile Birlikte Kullanılması- Tedarikçiler için kılavuz olarak hazırlanan bu standart ile birlikte, üreticiler için tasarımdan ürünün bertaraf edilmesine kadar; veya ürünün pazara sunulmasından, pazar sonrası faaliyetlere kadar izlenecek bir yol haritası verilmektedir.
- Birçok ülkede mevcut ürünün geri çağırılması ile ilgili standartları birleştirerek küresel bir standart ve kılavuz oluşturulmuştur.
- Farklı ülkelerdeki en iyi uygulamaları ve güncel bilgileri bir araya getirmesi de klavuzu güçlendirmektedir.
ISO 10393, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler de dahil tüm ülkeler için bir kılavuz oluşturmakta ve rekabeti güçlendiren ve üreticilerin takip edebileceği bir yol haritası oluşturmaktadır.
ISO 10393 aynı zamanda kuruluşlara, ürünlerini güvenli ve çevre ile dost bir şekilde sunma konusunda da yardımcı olmaktadır.
ISO 10393’ün üreticilere olan faydası
Yeni standart temel olarak üç ana konuda fayda sağlamaktadır:
- Aynı standartların ve prosedürlerin kullanılmasını temin ederek para ve zaman kazanılmasını sağlar,
- Ürün güvenliği konusunda kuruluşlara yardımcı olur ve ürün kredibilitesi sağlar,
- Son olarak ticaret yapan ülkeler arasında uluslararası ilişkilerin gelişmesini sağlar.
Hatalı ürünlerin geri çağırılması ile ilgili her ülkede ve her imalat kolunda rahatlıkla uygulanabilecek uluslararası bir kılavuza her zaman ihtiyacımız vardır. ISO 10393 üreticilerin ürün geri çağırmalarını yerel, bölgesel ve küresel ölçüde kolaylıkla yürütülmesini sağlamaktadır. Yeni hazırlanan bu standart, ürün güvenliğinde ve geri çağırmada ortak uygulamaları yürürlüğe alarak daha fazla uyumun sağlanmasını temin etmektedir. Bunun neticesinde standartların uyumlaştırılmasını ve uluslararası ticarette tüketicilerin korunmasını temin etmektedir. Böylelikle, ürün güvenliği ile ilgili bir kılavuz ve ortak bir dil oluşturulması mümkün olmaktadır.
Önümüzdeki dönemde ülkelerin ISO 10393’ü adapte etmeleri ile daha fazla ülkenin ve daha fazla üretim firmasının bu standartı kullanmaya başladığını göreceğiz. Bu kılavuzu uygulayan kuruluşlar, tüketicilerine daha fazla güven vereceklerdir.
Ürün tasarımından bertarafına kadar, herşeyin gerçek bir uluslararası standarta göre yapılacağından emin olan tüketiciler kendilerini güvende hissedecektir. Bu standart, müşterinizin gözünde farklılaşmanıza sebep olacak ve rekabet avantajı sağlamanıza neden olacaktır.
Fuad Almeman
