Bu hafta işletmelerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili yükümlülükleri hakkında bilgi vermeye çalışacağım. Daha önce de belirttiğim gibi, burada verdiğim bilgiler mutlaka bir hukukçu tarafından teyit edilmelidir. İşletmelerin, Çalışma Bakanlığına karşı, aktardığım bilgiler dışında başka yükümlülükleri de olabilir. Bu sebeple hukukçuların yapacağı görüş bildirimi çok daha önemlidir.
İş Kanunu ile ilgili olan yükümlülükler
Burada en önemli olan kısım 4857 nolu İş kanunu ve onun getirdikleridir. Bu kısım temel düzenleyici olandır. Bu kanunla işveren ve işçi arasında tüm yükümlülükler belirlenmiştir. Bu kanun doğrultusunda işverenin yapması gerekenleri kısaca sıralamak gerekirse;
- İşçi ile bir sözleşmesi yapmak zorundadır. Bu iş sözleşmesinde;
- Çalışma türü ve çalışma biçimi belirlenmeli
- İş sözleşmesinin sürekli veya süreksiz olduğu
- Belirli ve belirsiz süreli olduğu
- Kısmi süreli veya tam süreli olduğu
- İş sözleşmesinin feshi ve çalışma belgesi
- Çalışma koşullarında değişikliklerin nasıl olacağı
- İzinler ve izinlerinlerin yapılandırılması
- Ücretlerin ödenmesi ve ücret pusulasının hazırlanması
- Fazla çalışmanın nasıl yapıldığı
- Fazla çalışma ücretlerinin ödenmesi
- Telafi çalışmanın nasıl yapılacağı
- Çalışma Süreleri belirtilmelidir.
- İşci Özlük dosyalarının oluşturulması
- Sigorta primlerinin ödenmesi…
olarak belirlenebilir.
Özellikle her işcinin bir özlük dosyasının bulunması gereken evraklar belirlenmiş ve sürekli olarak güncel tutulması da istenmektedir.
İş Kanunu ile ilgili Cezalar
Yukarıda belirlenen konular işletmelerin yükümlülüklerini tarif ederken, uygulanmaması durumunda da farklı miktarlarda cezalar öngörülmektedir. Uygulanacak cezalar için şu yükümlülüklerin ihmali örnek olarak gösterilebilir;
- Çalışma Belgesinin verilmemesi
- Hesap pusulası düzenlenmemesi,
- İşçi özlük dosyalarının düzenlenmemesi halinde firmaya çeşitli oranlarda cezalar kesilecektir.
İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili yükümlülükler
İş kanunun ardından bu bakanlıkla ilgili diğer bir önemli kanun ise 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenlik kanunudur. Bu kanun da işletmelere bir takım yükümlülükler getirmektedir.
Bu kanun çercevesinde işletmelerin yapmaları gerekenler;
- İş Sağlığı ve güvenliği tedbirlerinie uyulup uyulmadığını izlenmelidir,
- Risk Değerlendirmesi yapmalı veya yaptırmalıdır,
- İşletmenin tehlike sınıflandırmasına göre eğitimler aldırmalıdır,
- Tehlike sınıflamasına göre İş güvenliği uzmanı çalıştırmalı veya hizmeti almalıdır,
- Tehlike sınıflamasına göre İş yeri hekimi çalıştırmalı veya hizmeti almalıdır,
- Acil durum planları hazırlamalıdır,
- İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında hazırlık yapmalıdır,
- Tahlliye planları ve gerekli düzenlemeleri yapmalıdır,
- İş kazası ve meslek hastalıklarını kayıt etmeli ve bildirmelidir,
- Sağlık gözetimi yaptırmalıdır,
olarak sıralanabilir.
İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili Cezalar
Yukarıda belirlenen konular işletmelerin yükümlülüklerini tarif ederken, uygulanmaması durumunda farklı miktarlarda cezalar uygulandığı bilinmelidir. Uygulanacak olan bu cezalar için şu yükümlülüklerin ihmali örnek olarak gösterilebilir;
- İş güvenliği uzmanı ve sağlık personelinin çalıştırılmaması,
- Risk değerlendirmesi yapmaması,
- Tehlike sınıfına göre personeline gerekli sürelerde eğitimleri vermeyen firmalar 1.000 TL’den başlayarak farklı miktarlarda cezalar ödemektedir.
Cezalarla ilgili daha detaylı olarak bir kılavuz Vericert uzmanları tarafından hazırlanmıştır. Bu kılavuza ulaşmak için dökümanlar sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili yükümlülükler kısmında İş Güvenliğine ait konu gündemde çok fazla bulunduğundan ve kontrollerinde yapılmaya başlanacağından dikkat çekilmektedir. Ancak aynı şekilde iş kanunu da bir denetim esnasında benzer sıkıntıları yaşayabilecektir.
Fuad Almeman
